KPSS Tarih Pratik Bilgiler

 

İslamiyet Öncesi Türk Tarihi

 

Hükümdar çocuklarına verilen unvan   TİGİN **** Anıt Mezar  KÜMBET **** Dede Korkut Hikayeleri – KIPÇAK-OĞUZ Mücadelesi.   **** Gizli güçleri olduğuna inanılan din adamı, ŞAMAN.  **** Kutadgu Bilig Özellikleri : Uygur alfabesi ile yazıldı, Adı mutluluk veren bilgi anlama gelir, Yusuf Has Hacip yazdı ****  Orhun Kitabeleri  Göktürkler zamanında yazıldı. Devlet adamlarının millete hesap vermesi yöneticilerinin ve halkın karşılıklı görevlerini belirten konuları  ve Bağımsızlığın önemini içerir.*** Türk tarihinde şehircilik kültürü ve mimari eserler  UYGURLAR  zamanında gelişmiştir.  ***Bilinen İlk Türk Devleti ASYA HUNLARI ,*** Ölen kişinin kahramanlıklarını göstermek amacıyla mezarının başına dikilen heykel BALBAL ,***Dini ve milli bakımdan önemli olan günlerin milletçe kutlandığı törenler  TOY,*** Türk toplumunda Mimari Uygurlara kadar gelişme göstermemiştir. *** İkili Devlet teşkilatında batıyı yöneten hükümdar YABGU,  **** Düzenli Türk kara ordusunun temellerini METE HAN atmıştır. ***Uygurların Manihaizm dinini benimsemeleri  Karabalgasun Yazıtlarında anlatılmıştır ***  Divanü Lügat-it Türk özelliği : İlk Türkçe Ansiklopedik sözlük niteliğinde olması, Türk destan ve efsaneleri içerir,  Türk Dünyası haritası vardır. *** Kişilerin edinemediği mülk MERA *** Anadolunun Türkleşmesinde Selçukluların yaptığı fetihler etkili olmuştur. Masrafları Vakıfların Sorumluluğunda : CAMİ, MEDRESE, BİMARHANE, DARÜŞŞİFA ***** Kurucusunun adıyla anılır : Büyük Selçuklu Devleti, Osmanlı Devleti  ***** Hem Anadolu Selçk. Hemde Karamanoğullarına başketlik yapmış  KONYA **** *** Kayseride bulunan Gevher Nesibe Şifahanesi Türk Tarihinin ANADOLU SELÇUKLULARI dönemime ait ****   Orhun Yazıtlarında “Türk Ülkesinin yüreği” sayılan merkez ÖTÜKEN.  Kendisini Büyük Selçuklu Devleti’nin varisi olarak  HARZEMŞAHLAR görür. ** Anadolu Selçukluların tersane kurduğu yerler  ANTALYA, SİNOP, ALANYA, SUĞDAK *** Astronomi alanında yaptıkları çalışmalarla bilinirler   HAREZMİ, CACA BEY, ÖMER HAYYAM *** Timur Devleti döneminde yaşamış, Semerkantta astronomi bilgini  ULUĞ BEY **** Mısırda kurulan ilk türk devleti TOLUNOĞULLARI *** Malabadi Köprüsü  Artuklular Dönemine ait *** Anadolu Selçuklu Dönemine ait eserler : ALAİYE SARAYI, GIYASİYE DARÜŞİFASI, CACA BEY MEDRESESİ, BURUCİYE MEDRESESİ **** 



 

KARAHANLILAR : Türk-İslam mimarisinin temellerinin atılması, Türkçenin resmi dil kabul edilmesi, İlk Müslüman Türk Devleti,

 

İSKİTLER: Atlı göçebe kültürüne sahip, Türk tarh.ilk kez bir kadın hükümdar tarafından bir süre yönetildi, Alp Er Tunga Destanı sözlü kaynağı

 

TÜRK-İSLAM DEVLETLERİNDE;   Gayrimüslimler  ASKERLİK, MEMURİYET, AHİ TEŞKİLATI nda görev alamazdı. ***  İslam halifesinin koruyuculuğunu üstlendi  MEMLUKLULAR, GAZNELİLER, BÜYÜK SELÇUKLULAR, **** hükümdarlık alemetleri HUTBE, HİLAT, ASA, ÇETR,   **** pozitif bilimler FARABİ’nin çalışmalarıyla başlamıştır **** Toprak yönetimiyle ilgili : HAS, ZEAMET, İKTA, OCAKLIK ****

 

Osmanlı Devleti:

 

İlk Dış borcu Kırım Savaşı sırasında almıştır. **** Matbaada basılan ilk eser Vankulu Lügati. ****  Modern anlamda ilk kez bütçe çalışmasını TARHUNCU AHMET PAŞA yapmıştır. İlk kez hem geçmiş hem gelecek senenin harcamalarını hesaplayarak denk bütçe çalışması yapmıştır **** İlk Vergi  OSMAN BEY *** İlk Medrese İZNİK *** İlk dini ve toplumsal nitelikli ayaklanma  KURULUŞ DÖNEMİNDE *** Divanıhümayunun görevleri : Halktan gelen şikayetleri dinleme ***  Osmanlıda taşra teşkilatında en yüksek rütbeli askeri ve idari görevli Beylerbeyi ** Gelir ve giderlerin denetimi görevlisi DEFTERDAR *** Tımar toprağı alan Yararlılık gösteren askerler *** Vergi gelirlerinin toplanmasında belirli bir süre için ve açık artırma yoluyla ihalesi  İLTİZAM  diğer bir gelir sistemi ESHAM (yıllık karın ömür boyu dağıtılması)*** Küçükbaş hayvanlardan alınan vergi AĞNAM *** Müslüman olmayan erkeklerden askere gitmeme karşılığında alınan vergi CİZYE ** Müslüman üreticiden üretimin onda biri oranında alınan vergi AŞAR *** Olağanüstü hallerde toplanan vergi  AVARIZ *** Müzeciliğin Kurucusu  OSMAN HAMDİ BEY *** Padişahın tahta çıkması sırasındaki uygulamalar : Askere cülus bahşişi dağıtılması, Kılıç alayının düzenlenmesi, Birbirinin aynı iki mühür yapılıp birinin sadrazama verilmesi **** İlmiye Meslek Grubu :   Kazasker, Şeyhülislam, Müderris, Kadı *** Seyfiye Sınıfı : Sadrazam, Vezirler, Yeniçeri Ağası, Kaptan-ı Derya ,Beylerbeyi,Sancakbeyi, **** Kalemiye Sınıfı : Nişancı, Defterdar, Reisülküttap, katip  *** Reaya Sınıfı : Köylüler, Zanaatkarlar, Tüccarlar *** Esnafı denetleme yetkisi  MUHTESİP *** Saliyaneli Eyaletleri (Özel Yönetimli) : MISIR, CEZAYİR, TRABLUSGARP, FAS *** Kadı ve Müderris yetiştiren yüksekokul  SAHN-I SEMAN MEDRESESİ ****  Yeniçeri Ocağının Kaldırılması  VAKAYI HAYRİYE  **** Tımar Sisteminin uygulandığı eyaletler SALİYANESİZ EYALETLER  **** Geliri Hazineye aktarılan toprak  MUKATAA *** Toprağı terk eden ve üç yıl üst üste boş bırakan çiftçilerden ÇİFTBOZAN VERGİSİ alınırdı. **** Olağanüstü durumlarda sivil ve askeri yöneticilerle padişah arasındaki toplantı  AYAK DİVANI  *** Tanzimat dönemine kadar vergi memurlarına verilen isim   MUHASSIL *** Çini Üretim Merkezleri  İZNİK, İZMİR, İSTANBUL, KÜTAHYA *** Geliri sınırları koruyanlara ayrılan toprak  YURTLUK ****Belediye İşlerinden sorumlu devlet görevlisi ŞEHREMİNİ  **** Donanma Askeri LEVENT *** Geliri padişahın annesine, eşlerine ve kızlarına verilen toprak  PAŞMAKLIK  *** Geliri tersane giderlerine ayrılan toprak  OCAKLIK *** Hidiv ünvanını kullanan Valisi , MISIR  **** Hazineden maaş alan devlet memurunun mal varlığına el konulması sistemi  MÜSADERE *** İfta görevi  Şeyhülislam’da  **** Fethedilen toprakların tapu defterlerine kaydedilmesi görevi  NİŞANCI  da **** IV.Döneminde yeniçerilerin isteği ile bazı devlet adamlarının Sultanahmet Meydanında idam edilmesi VAKAYI VAKVAKIYE  *** Sancak Sisteminden gelerek tahta çıkan son padişah III.Mehmet *** Saraya şartlar sunarak sadrazamlık görevini kabul eden devlet adamı   KÖPRÜLÜ MEHMET PAŞA  **** XVII yyda yaşamış Türk Bilgin, gezgin ve edebiyatçı   OSMAN HAMDİ BEY **** Batıda fethedilen son toprak  KAMANİÇE KALESİ  *** XVIII YY Osmanlı Islahatçıları  BARON DÖ TOT, HUMBARACI AHMET PAŞA  **** Lale devrinde savaşılan ülke  İRAN  *** XVIII yyda yaşamış şair  ŞEYH GALİP, NEDİM  **** Kendi bağımsız dış ticaret politikasını izleme hakkından vazgeçmesine neden olmuştur   BALTA LİMANI ANTLAŞMASI  *** Boğazlar üzerindeki egemenlik hakkını tek başına son kez kullandığı antlaşma  HÜNKAR İSKELESİ ANTLAŞMASI  *** Osmanlı Halkı seçme ve seçilme hakkını ilk kez hangi dönemde el etmiştir,  MEŞRUTİYET ****  Osm.Devl.nin toprak bütünlüğünün Avrupalı devletlerin garantisi altında olması ve Avrupa hukukundan yararlanması  PARİS ANTLAŞMASI ****XIX yy.da açılan okullar : DARÜLMAARİF, DARÜLMUALLİMİN, DARÜLFÜNUN, MEKTEB-İ MÜLKİYE *** Tımar Sisteminin kaldırılması ile yerine REDİF BİRLİKLERİ kurulmuştur *** Bir iç sorun iken uluslar arası boyut kazanan isyan  KAVALALI MEHMET ALİ PAŞA İSYANI *** 1876 da Balkanlardaki eyaletlerin yönetim koşullarının düzenlenmesi üzerine Avrupa ülkelerinin baskısı sonucu toplanan  TERSANE KONFERANSI *** Suçlulardan alınan vergi CERİME *** Evlenen kız tarafının ödediği vergi ARUSANE  *** Pazar yerlerindeki çarşı ve Pazar esnafından alınan vergi BAC *** Yol, geçit ve köprülerden alınan vergi  DERBENT *** Taşra Teşkilarında yer alan yönetim birimleri :  KAZA, NAHİYE, KÖY, SANCAK, EYALET **** XIX yyda kaybettiği topraklar MISIR, KIBRIS, CEZAYİR, MORA **** II.Meşrutiyet sırasında Avusturya, Rusya’dan aldığı onay ile Osmanlı Topraklarından  Bosna-Hersek’i topraklarına katmıştır.

 

Osmanlıda ayaklanma ile devrilen padişahlar : II.Osman , I.İbrahim, II.Mustafa, III.Ahmed, III.Selim, IV.Mustafa,

 

Osmanlıda Akıl hastalığı nedeniyle tahtan indirilenler ; I.Mustafa, V.Murad,

 

Osmanlı Sonrası :

 

Balkan Savaşları sonunda kaybettiğimiz toprak  MAKEDONYA  **** I.Balkan Savaşındaki durumdan faydalanarak bağımsızlığını ilan eden   ARNAVUTLUK **** Balkan Savaşı sonrasında Girit’in hangi devlete ait olduğunu kabul etti  YUNANİSTAN  **** I.Balkan Savaşında hangi devletlerle savaşmıştır : BULGARİSTAN, YUNANİSTAN, SIRBİSTAN, KARADAĞ *** I.Dünya Savaşı sırasında Kapitülasyonları  tek taraflı kaldırdığını ilan etti. *** Anlaşma Devletleri tarafınsan Osmn.Devlt.nin savaştaki varlığına son vermek amacıyla ÇANAKKALE Cephesi açılmıştır ve Osmanlı yalnız bu cephede başarılı olmuştur *** Rusyanın I.Dünya Savaşından çeilmesi ile KAFKAS CEPHESİ kapanmıştır. *** Vatan topraklarının azınlıklara verilmesi düşüncesine ve bununla ilgili eylemlere karşı kurulan direniş cemiyetleri : Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti,İzmir Müdafaa-i Hukuk-u Osmaniye Cemiyeti,İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti,Kilikyalılar Cemiyeti,Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti,Trabzon Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti, Doğu Anadolu (Şark Vilayetleri) Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Milli Kongre Cemiyeti , Anadolu Kadınları Müfaaa-i Vatan Cemiyeti, Gizli Karakol Cemiyeti **** Yaptığı araştırmalarda Anadoluda Rumların çoğunlukta olmadıkları sonucu  ortaya çıkartmıştır   AMİRAL BRİSTOL *****  Erzurum Kongresine delege gönderen iller : Van, Trabzon, Sivas, Bitlis, Erzurum  **** Kurtuluş Savaşında ulusal mücadeleye, kuvayı milliyeye karşı yapan yayınlar Peyam-i Sabah, İstanbul, Aydede, Alemdar, Güleryüz, Ümit, Aydınlık, Zincirbent, Cumhuriyet, İrşad, Tan, Yeni Dünya, Şarkın Sesi, Ferda, Zafer, Hatif  *** Kurtuluş Savaşının plan ve programı   AMASYA GENELGESİnde belirlenmiştir. *** Sivas Kongresinde  Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti  kurulmuştur,,, Batı Cephesi Umum Kuvayı Milliye Komutanlığına ALİ FUAT CEBESOY getirilmiştir ,,, alınan kararları uygulama görevi TEMSİLCİLER KURULUNA ****  Türk Ordusu hangi savaşlarda istediği sonuçları elde etmiştir :  I.İnönü, II.İnönü,  ****  Şeyh Sait İsyanı ile kapatılan parti : Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası.   (Takrir-i Sükun a yanılarak)*** Türkiyede Kabine sistemine  Cumhuriyetin ilan edilmesi ile geçilmiştir. **** Yeni Türk Devletinde Darülfunun yerine İstanbul Üniversitesi kurulmuştur.  **** TC. de İlk genel  nüfus sayımı 1927 yılında. **** II.Balkan Savaşında geri alınan topraklar  EDİRNE, KIRKLARELİ ***  Kurtuluş savaşında sömürge amacı olmayan ve bağımsızlığa saygılı bir devletten ekonomik yardım alınabileceği ilk kez ERZURUM KONGRESİnde yer almıştır ***  TBMM tarafından onaylanan antlaşmalar : Kars, Ankara, Moskova,Afganistan Dostluk ve Barış, Gümrü, Lozan Barış Antlaşması, **** TBMM’nin resmi yayın organı :  Cerideiremiye **** TBMM tarafından çıkartılan Hıyanet-i Vataniye Kanunu’na göre hain ilan edilen ilk kişi DAMAT FERİT PAŞA *** I.TBMM’de yer alan gruplar :  Yeşil ordu, Türkiye Komünist Fırkası, Türkiye Halk İştirakîyun Fırkası, Halk Zümresi, Tesanüd, İstiklâl, Islahat, İttihatçı, Muhafaza-i Mukaddesat Cemiyeti, Müdafaa-i Hukuk *** TBMM’yi ilk tanıyan Avrupalı devlet  RUSYA *** Antlaşma Devletleri Sevr Antlaşmasının taslağını  San Remo Konferansında hazırlamışlardır *** Kurtuluş Savaşında Komutanlar : Doğu Cephesi .. Kazım KarabekirBatı Cephesi … İsmet İnönü, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele **** İstiklal Marşı I.İnönü Muharebesinin ardından kabul edilmiştir *** Kurtuluş savaşında Batum  Moskova Antlaşması ile Misakımilli sınırları dışında kalmıştır ve bu antlaşmada Lozan Antlaşmasından önce kapitülasyonların kaldırılmasına yönelik ilk kez bir hüküm yer almıştır *** İsmet İnönü Tuğgeneral rütbesini almasında I.İnönü savaşıetkili olmuştur ***  Türkiyedeki yabancıların hukuki alandaki ayrıcalıklı durumu Lozan Antlaşmasının imzalanmasıyla sonra ermiştir.  *** Mudanya Ateşkes Antlaşmasının ana görüşme konusu Trakya’nın boşaltılması dır **** Kurtuluş Savaşında Kafkas cumhuriyetleri ile Kars Antlaşmasının imzalanmasına Sakarya Savaşı etkili olmuştur *** I.İnönü savaşının ardından Antlaşma Devletleri Sevr Antlaşmasında değişiklik yapmak amacıyla Londra Konferansını toplama gereğini duymuştur *** Trablusgarp Savaşı öncesi Rusya ve İtalya’nın birbirlerinin karşılıklı çıkarlarını tanıdıklarını antlaşma  RACCOGINI ***  Uşi Antlaşmasıyla Kuzey Afrikadaki varlığı sonar ermiştir ve Trablusgarp ve Bingazi, Rodos ve Onikiada (geçici) İtalya’ya bırakılmıştır  **** Lozan Barış Antlaşmasıyla Rodos ve Onikiada İtalyaya verildi *** Doğu sınırının şekillenmesinde Moskova ve Gümrü Antlaşmaları etkili olmuştur *** İstanbul ve Boğazlar Mudanya Ateşkes Antlaşmasıyla TBMM Yönetimine bırakılmıştır *** II.TBMM  1923-1927 yıllarında faaliyet göstermiştir. *** Cumhuriyet Halk Fıkrasının kuruluş tarihi  Türk Ordularının İzmir’e Girişi olarak seçilmiştir.**** İlk Muhalif Parti Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Kazım Karabekir tarafından kurulmuştur **** Şeyh Sait İsyanının çıkmasında önemli rolü İNGİLTERE oynamıştır *** Atatürk Dönemi Muhalefet Partileri : Serbest Cumhuriyet Fırkası, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası **** Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Hükümet tarafından kapatılmıştır *** Misakımilli’de  Elviye-i Selase ve Batı Trakyada halk oylaması yapılmasına karar verilmiştir. *** Lozan Antlaşmasında Kıbrısın yönetimi İngilitereye verilmiştir *** Türk Tarih kurumunun kurulması ve Türk Dili Tetkik Cemiyetinin kurulması   MİLLİYETÇİLİK İlkesi gereğidir *** Laiklik 1937 yılında devletin temel ilkelerinden biri olmuştur *** Milliyetçilik ve Halkçılık   Cumhuriyetçilik ilkesinin doğal sonucudur ***  Sümerbank ve Etibank Devletçilik ilkesi uygulamaları doğrultusunda kuruldu *** Teşvik-i Sanayi Kanunun başarısız olması  Devletçilik uygulamasını zorunlu hale getirmiştir. *** I.TBMM Döneminde devlet yönetimindeki ikililiğe son vermek amacıyla SALTANAT kaldırılmıştır *** Türk Denizlerinde yolcu ve yük taşıma hakkının yalnızca Türk Girişimcilere ait olması KABOTAJ KANUNU’nun çıkarılmasıyla sağlanmıştır **** Yeni Türk devletinde bakanların başkabakn tarafından seçilmesi  Cumhuriyetin ilanıyla sağlanmıştır *** T.C.nde hukuk alanında yapılan inkılapların temelini Medeni Kanun oluşturur *** Atatürk dönemimde para-kredi piyasasını canlandırmak için kurulan ilk özel banka  İŞ BANKASI ****  Halifeliğin kaldırılmasıyla aynı gün yasalaşan kanunlar : Şeriye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat Kanununun çıkarılması *** Türk kadını 1926 yılında çıkarılan Medeni Kanun ile Mahkeme tanıklığında erkek ile eşit hakka sahip olma hakkına kavuşmuştur *** Yeni Türk harfleriyle ilk gazete MARDİN *** Türkiye Musulun geleceği ile en çok İngiltere ile sorun yaşamıştır ** Türkiye 1932 de Milletler Cemiyetine üye olmuştur ***  Fransa ile Türkiye arasında sorun olan konular : Yabancı okullar, Devlet borçları, Demir yolları, Bozkurt ve Lotus gemilerinin çarpışması **** Ege Denizine inme politikası nedeniyle Balkan Antantı’na katılmayan devlet   BULGARİSTAN ***  Türkiye Musul’un geleceği ve Nüfus mübadelesinden kaynaklanan sorunları Milletler Cemiyetinde görüşme gereği duymuştur *** 1926 yılında imzalanan Ankara Antlaşmasıyla MUSUL Misakımilli sınırları dışında kalmıştır *** 1936 yılında Montröde imzalanan sözleşmeyle Boğazlar Komisyonuna son verildi. *** ABD II.Dünya Savaşı sonrası Sovyet Rusya’ya karşı Türkiye ve Yunanistan’ı TRUMAN DOKTRİNİ ile kendi yanında tutmaya çalışmıştır *** İlk Çok partili seçim 1946 yılında gerçekleştirilmiştir ***** I.Dünya Savaşı sırasında yapılan gizli Antlaşma  MAC MAHON *** Çok partili siyasal hayata Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurulması ile geçiş denemesi yaşanmıştır ***  1924 Anayasasında  1946 yılında yapılan değişiklikle tek dereceli seçim sistemine geçilmiştir.

 

ATATÜRK :

 

Döneminde gerçekleşmiştir    Kabine Sisteminin uygulanması, Cumhurbaşkanının Meclis içerisinden Meclis tarafından seçilmesi , Devlet eliyle temel sanayinin kurulması, İlk özel bankanın kurulması, Türkiyenin Milletler Cemiyetine üye olması *** Döneminde kurulmuştur :  İstanbul Üniversitesi, Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü, Dil ve Tarih – Çoğrafya Fakültesi, Ankara Hukuk Fakültesi,  Hatay Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti,  **** Cumhuriyetin ilanından sonra almıştır ; Başöğretmenlik, İstiklal Madalyası,  **** Kurulmasında aktif rol almıştır : VATAN VE HÜRRİYET CEMİYETİ, ANADOLU ve RUMELİ MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ  ****  Ordu Müfettişliğinden ve askerlik mesleğinden AMASYA GENELGESİ’nin ardından istifa etmiştir. **** Ordu Müfettişi olarak   Samsun Raporu, Havza Genelgesi ve Amasya Genelgesini yayınlamıştır. ***  Sakarya Savaşından sonra  Gazi ve Mareşal unvanlarıyla anılmaya başlanmıştır *** Millet Mekteplerinin Başöğretmeni Unvanına sahiptir ***

 

ATATÜRK ‘ün:

 

Fiilen katıldığı savaşlar :  Trablusgarp Savaşı, I.Dünya Savaşı, *****  Kimlik değiştirerek katıldığı ve sömürgeciliğe karşı mücadele ettiği ilk savaş  TRABLUSGARP SAVAŞI, ***

 

 

 

 İSMET İNÖNÜ :  Döneminde gerçekleştirilmiştir : Milli Korunma Kanunu, Toprak Mahsulleri Kanunu, Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu, Birleşmiş Milletlere Üye Olunması *** 

Neye, Kime Denir? Kimdir? Adresi Neresi? © 2018 Real Time Web Analytics